Eerder schreven we al over De Zevensprong in Best: één van onze eerste opgeleverde projecten met een duurzame CLT-houtconstructie (Cross-Laminated Timber). We sloten toen af met de vraag: “Hoe presteert het gebouw in de praktijk? Hoe ervaren gebruikers de akoestiek?” Inmiddels hebben we daar een antwoord op: in de meivakantie voerden onze collega’s Marjolijn en Dirk geluidmetingen uit.

Geluidmetingen in de praktijk

Tijdens de metingen is gekeken naar verschillende aspecten van akoestiek:

• Luchtgeluidisolatie tussen ruimtes, zowel horizontaal via wanden als verticaal via vloeren.
• Nagalmtijd in verschillende ruimtes, zoals de lokalen.
• Contactgeluidisolatie, zowel horizontaal via wanden als verticaal via vloeren, gemeten met een hamerapparaat.

De aanleiding voor de metingen was niet de aanwezigheid van klachten, want die zijn er tot nu toe helemaal niet. In tegendeel, de gebruikers zijn zeer tevreden. De metingen zijn uitgevoerd om dit objectief te kunnen vaststellen, alsmede nieuwsgierigheid en de wens om te leren. En wat blijkt? De (objectieve) meetresultaten sluiten goed aan bij de ervaringen van de gebruikers. Zoals een medewerker van de buitenschoolse opvang vertelde: “Als ik in mijn lokaal zit en de schoolkinderen komen voorbij rennen, dan hoor ik dat niet.”

Marjolijn: “Bij een CLT-constructie moet je vanaf het begin scherp zijn op onder andere geluidisolatie en akoestiek. Dat is hier goed gelukt. Achteraf verbeteren is lastig, zo niet onmogelijk, zeker bij houtbouw.”

Eisen en ambities: Frisse Scholen Klasse B

Voor De Zevensprong gold geen wettelijke akoestische eis, maar er was wél een ambitie: voldoen aan het Programma van Eisen Frisse Scholen, klasse B. Deze vrijwillige norm stelt stevige eisen aan onder andere akoestiek en binnenklimaat, passend bij een goed functionerend schoolgebouw. Dankzij een vroege focus in het ontwerpproces en nauwe samenwerking met Buro KettingHuls is die ambitie werkelijkheid geworden. En dat betaalt zich terug in comfort en gebruiksplezier en daarmee ongetwijfeld ook in de leerprestaties van de leerlingen

Ontwerpuitdagingen in de praktijk

Een specifiek aandachtspunt was het atrium met de bibliotheek. In deze open ruimte was beperkte plek voor akoestisch absorberende materialen. Door slim te rekenen en het geplaatste diverse, veelal stoffen meubilair, is de akoestiek uiteindelijk goed geborgd. Een mooi voorbeeld van hoe ontwerp en gebruik elkaar kunnen aanvullen.

We zagen ook een ander interessant effect in het dagelijks gebruik. De vilten wandpanelen, bedoeld voor de akoestiek, worden volop gebruikt als prikbord. Dat heeft natuurlijk invloed op het akoestisch gedrag, maar gelukkig (tot nu toe) zonder merkbare negatieve gevolgen.

Marjolijn: “Met dit project heb ik echt geleerd welke opbouw nodig is om te voldoen aan de eisen voor Frisse Scholen klasse B in een CLT-constructie.”

Lessen voor de toekomst

Wat heeft Marjolijn geleerd van dit project? “Bij een CLT-constructie moet je vanaf het begin scherp zijn op onder andere geluidisolatie en akoestiek. Achteraf verbeteren is lastig, zo niet onmogelijk, zeker bij houtbouw. En dat is hier goed gelukt.”

Voor haar was De Zevensprong een waardevol leerproject: “Met dit project heb ik echt geleerd welke opbouw nodig is om te voldoen aan de eisen voor Frisse Scholen klasse B in een CLT-constructie. Nu is ook aangetoond dat het uitgebrachte advies in de praktijk brengt wat we wilden.” Omdat we nog relatief weinig houtbouwprojecten in de gebruiksfase hebben meegemaakt, zijn deze ervaringen essentieel om onze adviezen en ontwerpen verder te verbeteren.

Het project maakt duidelijk dat akoestische kwaliteit in houtbouw niet vanzelf ontstaat. Het vraagt om een integrale benadering waarin onder andere bouwfysica, installaties en architectuur vanaf het begin goed op elkaar zijn afgestemd. Alleen dan kun je niet alleen aan ambitieuze eisen voldoen, maar vooral een gebouw realiseren dat in het dagelijks gebruik goed functioneert én prettig aanvoelt.